Tasnif Edilmesi Ne Demektir? Hayatın İçinden Bir Bakış
Merhaba arkadaşlar! Bugün konumuz, biraz da felsefi gibi görünen ama aslında günlük hayatta sıklıkla karşımıza çıkan bir mesele: Tasnif edilmesi ne demektir?
Tabii, “tasnif” lafı kulağa böyle resmi ve ciddi geliyor. Ama işin gerçeği, hepimiz hayatın her alanında bir şeyleri tasnif ediyoruz, istemsizce de olsa… Mesela, telefonunda kaç tane fotoğraf var? O kadar fotoğrafı hangi kategoriye koyarsın? “Tatiller”, “Yemekler” ya da “Sosyal medyada paylaştım, silmeye kıyamadım ama gerçekte pek hatırlamıyorum” gibi. Tasnifin, sadece klasörlerle ya da fiziksel dünyayla sınırlı olmadığını gösteriyor bu örnek.
Hadi, hemen anlatmaya başlayalım…
Tasnif Edilmesi Ne Demektir? Anlatayım, Bir Düşünelim
Evet, tasnif edilmesi ne demek? Kısaca, bir şeyin belirli kategorilere ayrılmasıdır. “Evet, çok net bir tanım verdim” diye düşünebilirsiniz, ama gerçekte bu kadar basit değil. Tasnif yapmak, hayatı düzenlemek, bir anlamda dünyayı anlamlandırmaya çalışmaktır. Bu bazen bir kitaplığı düzene sokmak, bazen de “Bugün ne giyeceğim?” sorusunu bir mantık çerçevesinde yanıtlamak olabilir.
Küçük bir anekdot paylaşayım: Geçenlerde arkadaşım Berk’le oturuyorduk. Birden telefonuma gelen fotoğraflara baktım ve onun fark ettiğini sanmadım. Ama Berk, tam da “Şu fotoğraf neden burada?” dediği anda, içimden bir hesaplaşma başladı. O fotoğrafı tasnif etmem gerektiğini düşündüm, çünkü yanlışlıkla “Tatiller” albümüne eklemiştim. Ama bir yanda da içimden ses “Belki bir anlamı vardır, ya da hatırlamadım…” diyordu.
İç sesimle mücadele ederken, Berk’in bana söyledikleri de cabasıydı:
Berk: “Aman Allah’ım, o fotoğrafı o kadar önemsizce kaydetmişsin ki, şimdi düzenlemeye çalışıyorsun. Herkesin bir düzen anlayışı vardır. Ama o fotoğraf hâlâ gülünç!”
Ben: “Ya tamam, belki de gülünç ama bir bakış açısı farkı…”
Ama sonra fark ettim ki, aslında bu her şeyin tasnifiyle ilgili bir şeydi. Fotoğraflar, anılar, yemekler, hatta düşünceler bile bir şekilde tasnif edilmesi gereken şeyler. Yani bir anlamda her şeyin kategorilere girmesi gerektiği bir evrende yaşıyoruz.
Tasnif Etmenin Zorluğu
Şimdi şöyle düşünün: Günlük hayatta sürekli bir şeyleri düzenlemeye çalışıyoruz. Ama bu işler hiç de öyle kolay olmuyor. Ya da belki ben çok mükemmeliyetçi olduğum için zorlanıyorum.
Geçen hafta, odamı toparlarken kitapları sıralamak zorunda kaldım. Kendi iç sesimle büyük bir mücadeleye girdim. Bir kısmını “Favori Kitaplarım” kategorisine, bir kısmını ise “Nedense Hala Almaya Kıyamadım” kategorisine koydum. Ama en zor olanı, “Artık Kitaplarıma Yabancılaşmaya Başladım” kategorisiydi. Çünkü kitaplar, tıpkı fotoğraflar gibi, bazen kategorilere sokulamayacak kadar kişisel oluyor. İşte o an tasnif etmenin gerçekte ne kadar karmaşık olduğunu anlamış oldum.
İç Sesim: “Berk haklıydı… O fotoğraf gibi bir şey de olabilir aslında. Bir yerde duruyor ve ondan kurtulmak, bir anlam yaratmak istiyorsun. Ama neyi seçersin?”
Ben: “Belki hiç seçmemeliyim. Belki karışık olmalı.”
İşte bu karmaşa, aslında her gün içinde yaşadığımız tasnif etme işlerinin zorluğunun bir yansıması. “Sadece sınıflandırmak değil, anlamaya çalışmak” diyebiliriz.
Tasnifin Eğlenceli Tarafı
Ama her şey bu kadar ciddi olmak zorunda mı? Tasnif, bazen sadece bir eğlence olabilir. Mesela geçen gün arkadaşım Ayşe’nin düğün fotoğraflarını tasnif etmeye çalıştım. Her fotoğrafı uygun bir şekilde düzenlerken bir yandan da kendi içimden, “İyi de bu fotoğrafı buraya koymak ne kadar doğru?” diye düşündüm. Düğün fotoğrafları da bir anlamda eğlenceli bir şekilde tasnif ediliyor, öyle değil mi?
Ayşe, tam da bu durumu fark etti:
Ayşe: “Vallahi senin gibi birini hiç görmedim! Bir düğün fotoğrafını, ‘Burada daha fazla gülümseme var mı?’ diye mi tasnif ediyorsun?”
Ben: “Bence de, bu fotoğrafın ışığı çok iyi, ama biraz daha doğal olabilirdi… Haa, bir de pozlar. Hani bak, bak…!”
Ve sonunda, Ayşe’nin “Evet, buna gülmek gerek!” dediği bir tasnif süreci yaşadım.
Tasnif Edilmesi Ne Demektir? Sonuçta…
Tasnif, hayatın her alanında, her adımda karşımıza çıkan ve aslında hem eğlenceli hem de bazen zorlayıcı olan bir şey. İnsanlar sürekli bir şeyleri düzenlemeye, kategorilere ayırmaya çalışıyorlar. Ama bazen bu, yalnızca bir eğlenceye dönüşebiliyor. Ya da bazı durumlarda içsel bir karmaşa oluşturuyor.
Benim gibi, fazla düşünen bir insan için, her şeyi tasnif etmek, düzenlemek neredeyse bir zorunluluk haline gelmiş durumda. Yani, tasnif edilmesi ne demek derseniz, “Hayatın karmaşasına bir anlam verme çabası” diyebilirim. Sonuçta, her şeyi kategorilere koyduğumuzda, biraz daha rahat ediyoruz ama bazen de bu düzenleme çabası içsel bir karmaşaya yol açabiliyor. Ama ne olursa olsun, her şeyin bir yeri, bir kategorisi vardır. Belki de bir tek fotoğrafın bile yeri olmaz, ve bu da başka bir konu.
Her neyse, şunu unutmayalım: Tasnif etmek, bazen sadece eğlenmek içindir.