Kur’an-ı Kerim’de Kaç Dil Vardır? Dillerin Ötesinde Bir Mesajın Peşinde
Ugurlukoltuk olarak bu yazımızda “Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar!
İzmir’de bir kafede oturup çayımı karıştırırken hayatın en klasik sorularından birini düşündüğümü hatırlıyorum: “Acaba insanlar neden her şeyi saymayı seviyor?” Çay kaşığı kaç kere döndü, kaç kilometre yürüdüm, telefonda kaç saat kaldım, dolapta kaç tane tişört var… İnsan zihni gerçekten ilginç bir şey. Sanki hayatı rakamlara bölünce her şey daha anlaşılır olacakmış gibi davranıyoruz.
Bir gün arkadaş ortamında konu döndü dolaştı ve biri sordu:
“Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır?”
Masada kısa bir sessizlik oldu. Herkes birbirine baktı. O an herkesin yüzündeki ifade aynıydı: “Bunu biliyor gibi yapayım mı, yoksa dürüst olup susayım mı?”
Ben de klasik ben hâlimle önce ciddi bir bakış attım, sonra çayımdan bir yudum alıp:
“Bence önce benim kafamda kaç farklı düşünce dili var onu hesaplamak lazım. Sabah başka, akşam başka konuşuyor.”
dedim.
Gülüştük. Ama aslında soru oldukça derin bir soruydu. Çünkü Kur’an-ı Kerim yalnızca bir dil meselesi değil, insanlık tarihinin en önemli iletişim meselelerinden biriyle ilgilidir. Dil, insanların birbirini anlamasının en güçlü yollarından biridir. Peki Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır? Bu sorunun cevabını ararken sadece kelimelere değil, mesajın özüne de bakmak gerekir.
Kur’an-ı Kerim’in Ana Dili Nedir?
Kur’an-ı Kerim, Arapça olarak indirilmiştir. Yani Kur’an’ın asıl dili Arapçadır. Bu durum Kur’an’ın kendi ifadelerinde de belirtilir. Arapça, vahyin geldiği toplumun dili olması nedeniyle seçilmiş ve mesaj bu dil üzerinden insanlara aktarılmıştır.
Burada küçük bir yanlış anlaşılma sıkça ortaya çıkar. Bazı insanlar “Kur’an Arapça ise sadece Araplara mı hitap eder?” diye düşünebilir.
Bu soruya günlük hayattan bir örnek verebiliriz.
Mesela İzmir Kordon’da yürürken yabancı bir turist bana yol sorsa ve ben İngilizce bilmiyorsam ne olur? Büyük ihtimalle elimle tarif etmeye çalışırım. Sağa dönerim, sola dönerim, hatta bazen harita çizerim. Çünkü amaç sadece kelime değil, anlaşmaktır.
Dil bir araçtır. Asıl mesele anlatılmak istenendir.
Kur’an’ın Arapça olması da mesajın belirli bir dilde insanlara ulaşması anlamına gelir. Ancak mesajın kendisi belirli bir millete veya zamana sıkışmaz.
Kur’an-ı Kerim’de Başka Diller Var mı?
“Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır?” sorusu bazen farklı anlamlarda sorulur. Eğer kastedilen şey “Kur’an hangi dille yazılmıştır?” ise cevap nettir: Arapça.
Ancak “Kur’an’da başka dillere ait kelimeler var mı?” diye sorulursa konu biraz daha farklı bir hâl alır.
Kur’an’da farklı dillerden geldiği düşünülen bazı kelimeler üzerine İslam âlimleri tarih boyunca çalışmalar yapmıştır. Bunun nedeni, Arapçanın da diğer diller gibi tarih boyunca farklı kültürlerle etkileşim içinde olmasıdır.
Zaten dünya üzerindeki hiçbir dil tamamen kapalı bir kutu değildir.
Ben bunu kendi hayatımda da görüyorum. İzmir’de arkadaşlarla konuşurken bazen farkında olmadan onlarca farklı kelime kullanıyoruz. Bir gün arkadaşım bana:
“Abi sen Türkçe konuşuyorsun ama cümlenin içinde yarım dünya dolaşıyor.”
demişti.
Haklıydı. Günlük hayatta kullandığımız birçok kelimenin farklı kültürlerden izler taşıması çok normaldir.
Diller birbirinden etkilenir. Bu durum bir zenginliktir.
Kur’an’daki Bazı Kelimeler ve Dil Etkileşimi
Tarih boyunca bazı araştırmacılar Kur’an’da farklı kökenlerden gelen kelimeler bulunduğunu ifade etmiştir. Örneğin bazı kelimelerin Süryanice, İbranice, Farsça veya başka dillerle bağlantılı olabileceği üzerine görüşler ortaya konmuştur.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Bir kelimenin başka bir dilde de bulunması, Kur’an’ın farklı dillerde yazıldığı anlamına gelmez.
Bunu şöyle düşünebiliriz:
Bir İzmirli olarak mutfağa girdiğimde menemen yapıyorum. İçine farklı malzemeler koyuyorum. Domates ayrı, biber ayrı, yumurta ayrı… Ama ortaya çıkan yemek hâlâ menemendir.
Dil de biraz böyledir. Farklı etkiler olabilir ama ana yapı kendine aittir.
Kur’an-ı Kerim’in dili Arapçadır. İçindeki mesaj ise bütün insanlara yöneliktir.
“Kaç Dil Var?” Sorusu Neden Bu Kadar Merak Ediliyor?
Buna da Göz Atın: Kur'an-ı Kerim'de ilk ismi geçen tek sahibi kimdir ?
İnsanların bu soruyu sormasının altında aslında çok güzel bir merak vardır.
Çünkü dil, kimliktir. İnsan hangi dili konuşuyorsa dünyayı biraz da o dil üzerinden algılar.
Ben bazen kendi kendime düşünüyorum:
“Acaba başka bir dilde düşünsem aynı kişi olur muydum?”
Sonra kendi kendime gülüyorum. Çünkü bazen Türkçe düşünürken bile beynim bana üç farklı seçenek sunuyor.
“Bunu yap.”
“Yapma.”
“Biraz daha düşün.”
Sonra üçüncü ses kazanıyor ve hiçbir şey yapmadan oturuyorum.
İnsan zihni gerçekten karmaşık bir yer.
Kur’an’ın farklı toplumlarda okunması ve anlaşılması da insanların dil konusundaki ilgisini artırmıştır. Bugün dünyanın birçok yerinde insanlar Kur’an’ı kendi dillerinde anlamaya çalışmaktadır. Bunun için farklı dillere çeviriler yapılmıştır.
Kur’an Çevirileri ve Dil Meselesi
Kur’an’ın anlamını farklı dillere aktarmak için yapılan çalışmalar oldukça önemlidir. Çünkü herkes Arapça bilmeyebilir. İnsanların mesajı anlayabilmesi için kendi dillerinde açıklamalara ihtiyaç duyulabilir.
Fakat İslam geleneğinde Kur’an’ın Arapça aslının özel bir yeri vardır. Çünkü vahyin geldiği şekil Arapçadır.
Bir kitabın farklı dillere çevrilmesi, o kitabın orijinal dilini değiştirmez.
Mesela sevdiğim bir filmi düşünelim. Film başka dillere çevrilince hikâye kaybolmaz ama bazı espriler farklı hissedilebilir. Çünkü her dilin kendine ait bir müziği vardır.
Bazen bir kelimenin içindeki anlam, başka dile geçerken uzun uzun açıklama ister.
Kur’an-ı Kerim’de Kaç Dil Vardır? Sorunun Kısa ve Net Cevabı
Bu soruya en kısa cevap şöyledir:
Kur’an-ı Kerim tek bir dilde, yani Arapça olarak indirilmiştir.
Ancak Kur’an’ın mesajı bütün insanlığa yöneliktir ve farklı milletler tarafından kendi dillerinde anlaşılmaya çalışılmıştır.
Yani Kur’an’ın dili Arapça, ulaştığı insanlar ise dünyanın birçok farklı dilini konuşan insanlardır.
Bu noktada dil ile mesaj arasındaki farkı görmek gerekir.
Bir mektubun zarfı başka olabilir, içindeki duygu başka. Önemli olan sadece zarfın rengi değil, içinde ne yazdığıdır.
Diller İnsanları Ayırmak İçin Değil, Anlamak İçin Var
Bazen insanlar farklı diller konuştuğu için birbirinden uzaklaşabiliyor. Oysa biraz dikkat edince aslında hepimizin aynı temel duygulara sahip olduğunu görüyoruz.
Sevinmek, üzülmek, korkmak, umut etmek…
Bunların hepsi insanın ortak dili.
Geçenlerde sokakta küçük bir çocuk annesine bir şey anlatıyordu. Çocuk öyle heyecanlı konuşuyordu ki kelimeleri tam anlaşılmıyordu ama yüzündeki mutluluk her şeyi anlatıyordu.
O an düşündüm:
“Demek ki bazen en güçlü dil kelimelerden önce geliyor.”
Kur’an-ı Kerim’in mesajının farklı coğrafyalarda karşılık bulmasının sebeplerinden biri de insanların ortak değerlerine hitap etmesidir.
Sonuç: Bir Dil, Milyonlarca Kalp
Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır sorusuna cevap verirken sadece kelime saymak veya farklı kökenleri araştırmak yeterli değildir. Çünkü dil, sadece harflerden oluşmaz. Dil aynı zamanda anlam, kültür ve iletişimdir.
Kur’an-ı Kerim Arapça indirilmiştir. Ancak yüzyıllar boyunca farklı milletler tarafından okunmuş, anlaşılmaya çalışılmış ve insanların hayatında önemli bir yer edinmiştir.
Belki de asıl mesele “Kaç dil var?” sorusundan biraz daha derindedir.
Belki asıl soru şudur:
“Bir mesaj kaç kalbe ulaşabilir?”
İşte burada rakamlar biraz susar.
Çünkü bazı şeylerin ölçüsü sayı değil, bıraktığı etkidir. İnsanlık tarihi boyunca milyonlarca insan farklı diller konuştu, farklı kültürlerde yaşadı ama anlam arayışı hep ortak kaldı.
Ben de İzmir’de çayımı yudumlarken bazen bunu düşünüyorum. Sonra yine kafam karışıyor, çünkü hayat zaten yeterince karmaşık. Ama en azından şunu biliyorum: Diller farklı olabilir, fakat anlam arayışı insanları birbirine bağlayan en eski köprülerden biridir.
Ugurlukoltuk sayfamızı ziyaret ettiğiniz için teşekkürler. “Kur’an-ı Kerim’de kaç dil vardır” hakkındaki düşüncelerinizi bizimle paylaşın!
Sizin İçin Seçtik: Kur'an-ı Kerim'de insan nasıl tanımlanır ?